Thị trường axit nitric trên thế giới và việt nam

Axit nitric là tác nhân phản ứng thường được sử dụng trong các phản ứng nitrat hóa. Trong số những hợp chất được sản xuất từ axit nitric, một số hợp chất không bền có thể được sử dụng làm thuốc nổ, trong khi đó một số hợp chất bền hơn thường được sử dụng để sản xuất bột màu, thuốc nhuộm và sơn.

Triển vọng phát triển

Axit nitric là tác nhân phản ứng thường được sử dụng trong các phản ứng nitrat hóa. Trong số những hợp chất được sản xuất từ axit nitric, một số hợp chất không bền có thể được sử dụng làm thuốc nổ, trong khi đó một số hợp chất bền hơn thường được sử dụng để sản xuất bột màu, thuốc nhuộm và sơn.

Axit nitric được sử dụng ở quy mô lớn trong sản xuất các loại phân bón như amoni nitrat và canxi amoni nitrat. Amoni nitrat có thể được sử dụng tiếp để sản xuất urê amoni nitrat (UAN) - nguyên liệu sản xuất thuốc nổ và phân bón.

nitrogen-fertilizers-process

Ngày nay, sự tăng trưởng của ngành sản xuất phân bón là động lực cơ bản cho thị trường axit nitric. Đồng thời, thị trường toàn cầu các loại thuốc nổ công nghiệp cũng đang phát triển mạnh nhờ sự tăng trưởng của những ngành sử dụng như khai thác khoáng sản và xây dựng.

Theo nghiên cứu mới công bố của Công ty nghiên cứu thị trường Grand View Research, thị trường axit nitric được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong thời gian từ nay đến năm 2022. Nhìn chung, nhu cầu ngày càng tăng đối với các loại phân bón amoni nitrat trong sản xuất nông nghiệp sẽ là động lực then chốt cho sự tăng trưởng của thị trường axit nitric.

Yêu cầu ngày càng cao đối với việc gia tăng năng suất thu hoạch cây trồng nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm khi dân số thế giới liên tục gia tăng đã khuyến khích nông dân các nước tăng cường sử dụng các loại phân bón tổng hợp, qua đó ảnh hưởng tích cực đến thị trường axit nitric. Tuy nhiên, các loại phân bón amoni nitrat có thể gây nhiễm độc nguồn nước ngầm do quá trình rửa trôi. Do đó, những quy định chặt chẽ về bảo vệ môi trường ở châu Âu và Bắc Mỹ liên quan đến việc sử dụng phân bón amoni nitrat sẽ hạn chế một phần sự phát triển của thị trường này.

Đặc biệt, sự phát triển của ngành sản xuất hóa chất và phân bón ở các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc và ấn Độ sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu axit nitric trong những năm tới. Tại những quốc gia này, do thiếu những quy định chặt chẽ về bảo vệ môi trường nên nhu cầu tiêu thụ phân bón amoni nitrat trong nông nghiệp vẫn tiếp tục gia tăng và dự kiến sẽ là lĩnh vực ứng dụng lớn nhất đối với axit nitric trong những năm tới.

Các lĩnh vực ứng dụng

Các loại phân bón như amoni nitrat chiếm hơn 80% tổng nhu cầu tiêu thụ axit nitric trên thế giới. Trong những năm qua, nhu cầu tăng cao đối với phân bón amoni nitrat đã là động lực quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng của thị trường axit nitric. Tuy nhiên, ngày càng nhiều sự cố ô nhiễm nguồn nước ngầm do sử dụng phân bón quá mức có khả năng sẽ hạn chế triển vọng tăng trưởng của loại phân bón này.

Ngoài sản xuất phân bón, một trong những lĩnh vực ứng dụng quan trọng hàng đầu của axit nitric là sản xuất axit adipic. Axit adipic được sử dụng nhiều trong sản xuất nylon, nhựa và sợi - những loại vật liệu mới với những ứng dụng phong phú, ngày càng được sử dụng nhiều trong các ngành sản xuất công nghiệp, ví dụ sản xuất xe ô tô, để thay thế cho các chi tiết kim loại. Nhu cầu ngày càng tăng đối với những vật liệu như vậy và qua đó là nhu cầu đối với axit adipic dự kiến sẽ thúc đẩy triển vọng tăng trưởng của thị trường axit nitric trong thời gian tới.

Một lĩnh vực ứng dụng quan trọng khác của axit nitric là sản xuất nitrobenzen - tiền chất để sản xuất anilin và các dẫn xuất anilin với những ứng dụng then chốt trong sản xuất bọt xốp polyuretan, sợi aramit và dược phẩm. Nhu cầu sử dụng ngày càng tăng đối với các sản phẩm này, đặc biệt là bọt xốp polyuretan cũng như sợi aramit trong sản xuất xe ô tô và xây dựng, dự kiến sẽ thúc đẩy sự phát triển của thị trường nitrobenzen, qua đó tác động tích cực đến thị trường axit nitric.

Axit nitric cũng là hợp chất trung gian dùng trong sản xuất bọt xốp polyuretan mềm và các sản phẩm polyuretan khác, ví dụ các chất kết dính, các chất bịt kín, các chất bọc phủ và các chất đàn hồi, đi từ nguyên liệu toluen diisoxyanat.

Các khu vực thị trường

Bắc Mỹ là thị trường quan trọng hàng đầu đối với axit nitric do số lượng lớn các nhà sản xuất tại Mỹ. Thị trường tại đây dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt nhờ sự phát triển của các lĩnh vực ứng dụng như sản xuất xe ô tô, xây dựng, nội thất và nông nghiệp. Xu hướng sử dụng ngày càng nhiều amoni nitrat làm thuốc nổ trong ngành khai thác khoáng sản tại Bắc Mỹ cũng sẽ hỗ trợ triển vọng tăng trưởng của thị trường axit nitric trong những năm tới.

Châu á - Thái Bình Dương là thị trường axit nitric lớn nhất trong năm 2013 nhờ sự phát triển mạnh của ngành sản xuất phân bón trong khu vực. Đa số các nước Châu á - Thái Bình Dương là những nền kinh tế dựa trên nông nghiệp, vì vậy nhu cầu đối với các loại phân bón amoni nitrat ở đây sẽ là động lực quan trọng cho thị trường axit nitric trong những năm tới. Hơn nữa, trong thời gian qua những quy định khắt khe về bảo vệ môi trường ở châu Âu và Bắc Mỹ đã dẫn đến sự dịch chuyển nhu cầu một số sản phẩm sản xuất từ axit nitric về phía các nền kinh tế mới nổi, nhất là ở châu á. Do đó, trong thời gian tới Châu á - Thái Bình Dương có khả năng sẽ trở thành thị trường axit nitric phát triển nhanh nhất trên thế giới.

Ngoài phân bón, sự phát triển của các ngành công nghiệp sử dụng axit nitric tại Châu á - Thái Bình Dương, ví dụ sản xuất nội thất, xây dựng, sản xuất xe ô tô và hóa chất dự kiến sẽ là yếu tố then chốt tiếp theo thúc đẩy sự tăng trưởng của thị trường axit nitric tại đây. Đặc biệt, xu hướng dịch chuyển các nhà máy sản xuất xe ô tô từ châu Âu đến Châu á - Thái Bình Dương, nhất là ấn Độ và Trung Quốc, sẽ tiếp tục hỗ trợ sự phát triển của thị trường axit nitric.

Trong vài thập niên qua, thị trường axit nitric tại ấn Độ đã trải qua quá trình dịch chuyển quan trọng từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu cho đến tăng cường năng lực sản xuất và tiến đến thặng dư xuất khẩu.

Châu Âu cũng là khu vực tiêu thụ axit nitric quan trọng trên thế giới, đặc biệt trong các ngành sản xuất thuốc nổ và phân bón. Tuy Đông Âu và Tây Âu chiếm tỷ lệ lớn nhất trong nhu cầu axit nitric của khu vực, nhưng Trung Âu dự kiến sẽ là cơ hội tốt hơn cho các nhà sản xuất axit nitric trong vài năm tới.

Thị trường axit nitric tại các nước Trung và Nam Mỹ, đặc biệt là Mêhicô và Braxin, dự kiến sẽ có triển vọng tăng trưởng mạnh nhờ sự phát triển mạnh mẽ của ngành sản xuất hóa chất.

Đặc điểm cạnh tranh

Những công ty hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất axit nitric gồm có DuPont, LyondellBasell, PCS Nitrogen, Tera Industries, aAgrium, AkzoNobel, Apache Nitrogen Products,… Cuối năm 2014, Công ty BASF đã đưa vào vận hành nhà máy axit nitric mới tại Ludwigshafen, Đức. Trong khi đó, Công ty Agrium cũng mở rộng cơ sở sản xuất axit nitric của mình tại Texas, Mỹ.

Tháng 11/2014, Công ty Dow Chemical đã bán bộ phận augus chuyên sản xuất axit nitric cho Tập đoàn tài chính Golden Gate Capital của Mỹ, qua đó Dow Chemical đã rút khỏi thị trường axit nitric sau năm 2014.

Hoahocngaynay.com

Nguồn Vinachem/Grand View Research